बाल श्रम न्यूनीकरणका लागि अभिभावक शिक्षा ! आजको आवश्यकता !
बिगत केहि बर्ष यता रौतहट को विभिन्न स्थानहरुमा बाल श्रम व्यापक ब्रिधि भएको र बिद्यालय जाने उमेर समुहका बालबालिकाहरु बाल श्रम गर्न ग्यारेज, कारखाना, इटा उद्योग साथै अन्य स्थानहरुमा गई ब्याग कारखाना, जडी कारखाना लगायतका साना तथा मझौला उद्योगहरुमा आबद्ध भई आफ्नो भविष्य नै अन्धकार हुने परविर्ति मा ब्रिधि भएको हुनाले ग्रामिण विकास केन्द्र नेपाल द्वारा गुजरा नगरपालिकाका अभिभावक हरुलाई अभिभावक शिक्षा कक्षा संचालन गरिएको केहि झलकहरु !
यस अभिभावक शिक्षाले आमा–बुबा वा अभिभावकलाई बालबालिकाको समग्र विकास, पालनपोषण, अनुशासन, स्वास्थ्य, सिकाइ र भविष्य निर्माणमा आवश्यक ज्ञान, सीप र चेतना दिने प्रक्रिया हो। यसले घरमै बालबालिकाको वातावरण सुधार्न सहयोग गर्दछ।
अभिभावक शिक्षाको महत्व:
1. बालबालिकाको समग्र विकासमा सहयोगी – उचित पालनपोषण र व्यवहारले बालबालिकाको शारीरिक, मानसिक, भावनात्मक र सामाजिक विकासलाई सहज बनाउँछ।
2. सकारात्मक वातावरण निर्माण – शिक्षित अभिभावकले घरमा सिकाइमैत्री वातावरण सिर्जना गर्छन् जसले विद्यालयमा सिकेका कुरा अभ्यास गर्न सजिलो बनाउँछ।
3. शिक्षा प्रतीको रुचि बढाउने – अभिभावकले शिक्षा र सिकाइलाई महत्व दिने हो भने बालबालिकामा पनि अध्ययनप्रतिको सकारात्मक सोच विकास हुन्छ।
4. अनुशासन र मूल्य शिक्षा – अभिभावक शिक्षाले बालबालिकालाई संस्कार, अनुशासन, श्रमप्रतिको सम्मान र सामाजिक मूल्यबोध सिकाउन सजिलो बनाउँछ।
5. स्वास्थ्य र पोषणमा सुधार – अभिभावकले स्वास्थ्य र पोषणबारे ज्ञान पाएपछि बालबालिकालाई स्वस्थकर खाना, स्वच्छता र खोपजस्ता कुरामा सचेत गराउन सक्छन्।
6. सहभागिता र सहकार्य – विद्यालय र समुदायसँग सहकार्य गर्न सक्ने, विद्यालय व्यवस्थापनमा सहभागी बन्ने र शिक्षाको गुणस्तर बढाउन योगदान पुर्याउन सक्ने क्षमता विकास हुन्छ।
7. बालश्रम र बालविवाह जस्ता समस्या न्यूनीकरण – शिक्षित अभिभावकले बालबालिकालाई विद्यालयमै राख्छन्, अकाल विवाह, बालश्रम र हिंसाबाट जोगाउन सक्छन्।
8. भविष्य सुरक्षित बनाउने – अभिभावकले उचित मार्गदर्शन र समर्थन गरेमा बालबालिका उज्ज्वल भविष्यतर्फ अघि बढ्छन्।
अभिभावक शिक्षा भनेको केवल आमा–बुबालाई पढाउन मात्र नभई उनीहरूलाई सचेत, जिम्मेवार र सक्षम बनाउने प्रक्रिया हो। यसले बालबालिकाको जीवनस्तर, विद्यालयको गुणस्तर र समाजको समग्र प्रगति सुनिश्चित गर्छ।
